Item: Gestoord denken of bewustzijn

Uit interRAI-PEDIA, E-Learning voor RAIview
Ga naar: navigatie, zoeken

TriangleArrow-Left.pngItem: Geheugen Item: Gestoord denken of bewustzijn Item: Acute verandering in geestelijk functionerenTriangleArrow-Right.png

Terug naar sectie Cognitie
Terug naar overzichtspagina Secties en Vragen


Bedoeling

Het vastleggen van tekenen van gedrag die erop wijzen dat een delier aanwezig is. Een delier wordt vaak door een behandelbare ziekte zoals infectie veroorzaakt of treedt op als reactie op medicatiegebruik.

De kenmerken van een delier uiten zich vaak in het gedrag en kunnen daarom worden waargenomen. Wanordelijk denken uit zich wellicht in stamelen en niet ter zake doende of onsamenhangend taalgebruik. Andere gedragingen worden in de definities hieronder besproken.

Een recente verandering (verslechtering) in het cognitief functioneren is een aanwijzing voor een delier (acute verwardheidstoestand), welke omkeerbaar kan zijn als deze tijdig wordt ontdekt en behandeld. Tekenen van een delier kunnen gemakkelijker ontdekt worden bij een persoon die van te voren intact cognitief functioneerde. Bij een cliënt die een vooraf bestaande cognitieve stoornis had of vooraf bestaande gedragingen vertoonde als rusteloosheid, roepen, enzovoort is dat moeilijker. Ondanks deze moeilijkheid is het mogelijk om ook bij deze cliënten tekenen van een delier te ontdekken door goed te letten op recente veranderingen in hun gewoonlijk functioneren. Zo kan bijvoorbeeld iemand die normaal luidruchtig en strijdlustig is, plotseling rustig, afwezig en onoplettend zijn. Iemand anders die daarentegen normaal gezien rustig en tevreden is kan plotseling rusteloos en luidruchtig zijn. Of, iemand die gewoonlijk in staat is de weg op de afdeling te vinden, begint te “verdwalen”.


Gemakkelijk afgeleid

Bijvoorbeeld: soms moeite aandacht er bij te houden; gemakkelijk de draad kwijtraken.


Codering

Codeer het gedrag van de cliënt in de laatste drie dagen ongeacht wat u denkt dat de oorzaak ervan is – richt u vooral op wanneer het gedrag voor het eerst optrad.

  1. Gedrag niet aanwezig
  2. Gedrag aanwezig, niet anders dan gewoonlijk
  3. Gedrag aanwezig, lijkt anders dan gewoonlijk (bijv., net begonnen of slechter wordend; anders dan enkele weken geleden)


Gebruik van deze vraag in uitkomsten en rapportages

De beantwoording van deze vraag wordt in de volgende rapportages en uitkomsten gebruikt:


CAP: Fecale incontinentie
Een score "2" op deze vraag is een factor dat het risico op achteruitgang - voor wat betreft fecale incontinentie - versterkt.


CAP: ADL

CAP: Cognitie

CAP: Dehydratie

CAP: Delier

Kwaliteitsindicatoren

Episoden van onsamenhangend praten

Bijvoorbeeld: spraak is onzinnig, niet ter zake of gaat van de hak op de tak; raakt de gedachtegang kwijt.


Codering

Codeer het gedrag van de cliënt in de laatste drie dagen ongeacht wat u denkt dat de oorzaak ervan is – richt u vooral op wanneer het gedrag voor het eerst optrad.

  1. Gedrag niet aanwezig
  2. Gedrag aanwezig, niet anders dan gewoonlijk
  3. Gedrag aanwezig, lijkt anders dan gewoonlijk (bijv., net begonnen of slechter wordend; anders dan enkele weken geleden)


Gebruik van deze vraag in uitkomsten en rapportages

De beantwoording van deze vraag wordt in de volgende rapportages en uitkomsten gebruikt:


CAP: Fecale incontinentie
Een score "2" op deze vraag is een factor dat het risico op achteruitgang - voor wat betreft fecale incontinentie - versterkt.


CAP: Cognitie

CAP: Dehydratie

CAP: Delier

Kwaliteitsindicatoren

Geestelijk functioneren wisselt in de loop van de dag

Bijvoorbeeld: soms beter, soms slechter; gedrag soms aanwezig, soms niet.


Codering

Codeer het gedrag van de cliënt in de laatste drie dagen ongeacht wat u denkt dat de oorzaak ervan is – richt u vooral op wanneer het gedrag voor het eerst optrad.

  1. Gedrag niet aanwezig
  2. Gedrag aanwezig, niet anders dan gewoonlijk
  3. Gedrag aanwezig, lijkt anders dan gewoonlijk (bijv., net begonnen of slechter wordend; anders dan enkele weken geleden)


Gebruik van deze vraag in uitkomsten en rapportages

De beantwoording van deze vraag wordt in de volgende rapportages en uitkomsten gebruikt:


CAP: Fecale incontinentie
Een score "2" op deze vraag is een factor dat het risico op achteruitgang - voor wat betreft fecale incontinentie - versterkt.


CAP: ADL

CAP: Cognitie

CAP: Dehydratie

CAP: Delier

Kwaliteitsindicatoren

Voorbeelden


Voorbeeld 1

Mevrouw K. is 92 jaar en al 30 jaar weduwe. Ze is ernstig hulpbehoevend vanwege een hartaandoening. De verantwoordelijke verzorgende heeft gerapporteerd dat mevrouw K. in de laatste twee dagen “niet zichzelf is geweest”. Ze heeft vaker en voor langere perioden tussendoor overdag geslapen. Ze is moeilijk wakker te krijgen en mompelt steeds als ze wakker is. Ze heeft ook moeite haar aandacht te houden bij wat ze doet. Bijvoorbeeld, gewoonlijk eet ze zoals het hoort, maar nu zit ze met haar vingers in het eten alsof ze niet weet wat ze met een vork moet doen. Dan stopt ze en sluit ze haar ogen na een paar minuten. Ook is ze ‘s nachts wakker geworden, denkend dat het overdag was. Ze heeft naar de zorgverleners geroepen en geëist dat ze haar naar haar man zouden brengen (hoewel die is overleden). Drie keer al zag men mevrouw K. een poging doen vanuit het voeteneind uit bed te klimmen.


IndicatorenCodering
Gemakkelijk afgeleid2 (aanwezig, nieuw)
Episoden van onsamenhangend praten2 (aanwezig, nieuw)
Geestelijk functioneren wisselt in de loop van de dag2 (aanwezig, nieuw)


Voorbeeld 2

De heer D. lijdt aan de ziekte van Alzheimer. Zijn besluitvaardigheid is al sinds lange tijd slecht. Hij heeft vaak moeite om aandacht op te brengen voor taken en activiteiten en dwaalt gewoonlijk af. Hij praat zelden tegen anderen en wanneer hij het doet stoot hij onbegrijpelijke klanken uit. Hij is vaak aan het mompelen en met zijn lippen aan het bewegen alsof hij met iemand praat. Alhoewel de heer D. vaak onrustig is en aan dingen plukt, is dit gedrag niet nieuw voor hem en houdt het hem ‘s nachts zelden uit zijn slaap.


IndicatorenCodering
Gemakkelijk afgeleid1 (aanwezig, niet nieuw)
Episoden van onsamenhangend praten1 (aanwezig, niet nieuw)
Geestelijk functioneren wisselt in de loop van de dag1 (aanwezig, niet nieuw)